Gdy nastolatek w spektrum autyzmu je w samotności.
Jeśli Twoje nastoletnie dziecko w spektrum autyzmu je posiłki w samotności zadaj sobie pytanie:
➤ Dlaczego tak się dzieje?
Spróbuj najpierw zrozumieć przyczynę.
Co może przeszkadzać nastolatkowi w jedzeniu razem z rodziną?
Powodów może być wiele. Zatrzymaj się i sprawdź, czy któryś z nich dotyczy Twojego dziecka:
➤ zapachy unoszące się w kuchni lub jadalni
➤ hałas (rozmowy, sztućce, włączony telewizor)
➤ komentarze: „zjedz jeszcze”, „czemu znowu to samo?”
➤ nacisk, by próbować nowych potraw
➤ poczucie bycia obserwowanym i ocenianym
➤ inne, bardzo indywidualne trudności sensoryczne lub emocjonalne
Dla nastolatka w spektrum autyzmu posiłek to nie tylko jedzenie → to intensywne doświadczenie sensoryczne.
Jedzenie w samotności → czy to może pogłębiać wybiórczość?
Warto zadać sobie kolejne pytanie:
➤ Co się dzieje, gdy dziecko je samo?
Potrzebujesz wsparcia psychodietetyka pediatrycznego?
👉 Umów konsultację online.
To nie jest wina rodzica ani dziecka.
To sygnał, że warto poszukać innych rozwiązań.
Od czego zacząć zmianę? → Od wspólnych zasad
Zmiana nie zaczyna się na talerzu, ale w atmosferze.
➤ usiądź z nastoletnim dzieckiem
➤ ustalcie nowe zasady wspólnych posiłków
Co możecie zmienić?
➤ wywietrzyć jadalnię przed posiłkiem
➤ wyłączyć telewizor
➤ nie poruszać drażliwych tematów przy stole
➤ nie naciskać, by dziecko jadło więcej lub inne produkty
➤ rodzic decyduje, co pojawia się na stole, ale zawsze dba o to, by obok "nowości" były produkt, które dziecko na pewno zje, "bezpieczne" produkty dziecka
➤" nowość" zawsze w minimalnej ilości i po wcześniejszym "oswojeniu"
➤ dziecko decyduje co i ile zje z produktów dostępnych na stole
➤ możliwość odłożenie niechcianego jedzenia na pusty talerzyk obok
Poczucie kontroli = poczucie bezpieczeństwa.
Obserwuj mnie na Instagramie — jestem również mamą nastolatka w spektrum autyzmu
mgr inż. Dorota Kozak 
Jestem psychodietetykiem pediatrycznym (dziecięcym), technologiem żywności i żywienia, terapeutą karmienia oraz terapeutą wybiórczości pokarmowej u dzieci w spektrum autyzmu. Dzielę się swoim doświadczeniem i sprawdzonymi metodami pracy nad wybiórczością pokarmową.
Potrzebujesz wsparcia psychodietetyka pediatrycznego?
👉 Umów konsultację online.
Sprawdzone strategie, które działają
➤ Zakupy z nastolatkiem
➤ zabierz dziecko na zakupy
➤ zaproponuj wybór 1 nowego produktu
➤ nie krytykuj, nawet jeśli to nowy smak chipsów
Otwartość rodzi się powoli.
➤ Kontakt z jedzeniem przez dotyk
➤ poproś, by włożył do koszyka pomidory, ogórki, owoce
➤ bez jedzenia, bez presji
Dotyk = pierwszy krok oswajania.
➤ Wspólne gotowanie (bez obowiązku jedzenia)
➤ zaproś do kuchni
➤ jasno powiedz: „nie musisz tego jeść”
Dawaj krótkie, konkretne polecenia:
➤ obierz, pokrój, wymieszaj- jest to ważne dla osoby w spektrum autyzmu
W czasie gotowania i kontaktu z jedzeniem — rozmawiaj o doznaniach
Moment gotowania i dotykania różnych produktów to doskonała okazja do oswajania nowości. Warto wtedy zapraszać nastolatka do rozmowy o doznaniach sensorycznych — spokojnie, z ciekawością, bez ocen.
Możesz zapytać:
-
powąchaj — jaki ma zapach?
-
z czym Ci się kojarzy ten zapach?
-
jak określiłbyś jego intensywność w skali od 1 do 5 (1 nie wyczuwalny, 5 intensywny) ?
-
jaki jest w dotyku — śliski, twardy, lepki, suchy?
-
czy możesz go rozgnieść palcem?
-
czy puszcza sok, czy jest suchy?
Jeśli dziecko jest na to gotowe, możesz zaproponować kolejny, bardzo delikatny krok:
-
posmakuj palcem — dotknij produktu palcem, a potem obliż palec
To nie jest jedzenie.
To zapoznanie się z posmakiem produktu, w bezpieczny i kontrolowany sposób.
Pamiętaj:
-
nie poprawiaj odpowiedzi
-
nie oceniaj doznań
-
nie mów, że „powinno” smakować inaczej
Każde określenie jest dobre.
Każde doświadczenie przybliża do oswojenia nowości — we własnym tempie 🤍
➤ Dostosuj narzędzia
➤ pamiętaj o trudnościach z motoryką małą
➤ jeśli nóż jest trudny → daj obieraczkę
➤ zademonstruj, jak jej używać
Narzędzia mają pomagać, nie utrudniać.
Wspólny posiłek → choć raz w tygodniu
Jeśli codziennie się nie da:
➤ wybierz jeden dzień
➤ śniadanie, obiad lub kolacja
Dobrym rozwiązaniem jest szwedzki stół, podanie jedzenia w półmiskach:
➤ wszystkie elementy posiłku na stole, ważne by dziecko wizualnie mogło się oswoić z innym jedzeniem którego JESZCZE nie je, by było dostępne dla niego na stole,
➤ każdy decyduje, co i ile nakłada z produktów dostępnych na stole,
➤ nie krytykuj wyborów dziecka, nawet jeśli to sucha bułka czy frytki.
➤ zawsze w czasie posiłku zadbaj o to, by na stole był choć jeden „pewniak” dziecka — coś, co wiesz, że zje na pewno
➤ nie modyfikuj ulubionych potraw dziecka bez jego wiedzy, takie działania niosą ryzyko, że dziecko odrzuci także swój pewniak
Ciekawość pojawi się wtedy, gdy zniknie presja.
A jeśli Tobie w czasie posiłku jest bardzo trudno?
Poproś o wsparcie → nie musisz być w tym sama/sam
Jeśli czujesz przeciążenie, zmiana nie nadchodzi, nie wiesz co masz robić. Poproś o pomoc:
➤ psychodietetyka dziecięcego,
➤ psychologa, psychoterapeutę,
➤ specjalistę pracującego z rodzinami dzieci w spektrum autyzmu.
Pamiętaj, zmiana jest możliwa na każdym etapie.
I na koniec → zadbaj o siebie
➤ znajdź czas na spacer
➤ na książkę
➤ na hobby
➤ na chwilę oddechu
Twój spokój jest fundamentem zmiany.
Dla Ciebie i Twojego nastolatka 🤍
👉Obserwuj mój profil na Instagramie — znajdziesz tam praktyczne wskazówki i wsparcie, jak krok po kroku pomagać dziecku w oswajaniu nowego jedzenia.
Przydatny dla Ciebie może też być artykuł.
Ćwiczenie, które pomoże dziecku przełamać lęk przed nowym produktem.
Różne formy podania tego samego.
Zaburzenia snu u dzieci,a niedobór żelaza.
