Zaburzenia snu u dzieci,a niedobór żelaza.
Poziom żelaza u dzieci z wybiórczością pokarmową w spektrum autyzmu bardzo często jest niski. Nie mówi się o tym za często, ale poziom żelaza może mieć znaczący wpływ na sen dziecka.
🧠 Dlaczego żelazo jest ważne?
Żelazo odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu układu nerwowego, w tym:
-
produkcji neuroprzekaźników (np. dopaminy, serotoniny),
-
prawidłowym cyklu snu i czuwania,
-
regulacji melatoniny.
💤 Jak niski poziom żelaza wpływa na sen?
-
Zespół niespokojnych nóg (RLS) – częściej występuje u dzieci z autyzmem i jest silnie związany z niedoborem żelaza.
-
Objawy: potrzeba poruszania nogami, dyskomfort w nogach wieczorem i w nocy.
-
Prowadzi do trudności z zasypianiem i częstego budzenia się.
-
-
Nadmierna czuwalność nocna – dzieci z niskim poziomem żelaza mogą mieć trudności z wejściem w głęboką fazę snu.
-
Zwiększony niepokój i nadpobudliwość, które także są powiązane z niedoborem żelaza
📊 Co mówią badania?
-
Badania wykazały, że dzieci w spektrum autyzmu częściej mają obniżony poziom ferrytyny (białka magazynującego żelazo), nawet jeśli poziom hemoglobiny jest prawidłowy.
-
Suplementacja żelaza w niektórych przypadkach poprawia jakość snu i zmniejsza objawy RLS.
✅ Co warto sprawdzić?
Jeśli dziecko ma zaburzenia snu, warto wykonać:
-
morfologię krwi,
-
poziom ferrytyny,
-
poziom żelaza i transferyny,
-
ewentualnie też poziom witaminy D i B12, które również mają wpływ na sen
WAŻNE
✅ Witamina C zwiększa przyswajalność żelaza (sprawdź czy suplement który przyjmuje dziecko zawiera wit. C, lub podawaj osobno)
🚫 Wapń hamuje przyswajanie żelaza ( nie podawaj z suplementem mleka, jogurtów, nabiału)
Obniżony poziom żelaza wpływa także na osłabienie apetytu i chęć jedzenia, dlatego warto kontrolować ten pierwiastek u dzieci.
📝 Checklista: Badania do rozważenia przy zaburzeniach snu u dziecka z ASD
🔬 Badania krwi (laboratoryjne)
-
☐ Morfologia krwi z rozmazem
-
☐ Poziom ferrytyny (najlepszy wskaźnik zapasów żelaza w organizmie)
-
☐ Żelazo (Fe)
-
☐ Transferyna i wysycenie transferyny
-
☐ Witamina D (25(OH)D)
-
☐ Witamina B12
-
☐ Kwas foliowy
-
☐ TSH (dla oceny funkcji tarczycy, która też wpływa na sen)
W przypadku zaburzeń snu u dziecka w spektrum autyzmu warto działać wielospecjalistycznie, bo problemy ze snem mogą mieć podłoże zarówno neurologiczne, sensoryczne, jak i behawioralne. Oto specjaliści, do których warto się zgłosić — z podziałem na kolejność i role:
🧑⚕️ 1. Lekarz pediatra (prowadzący)
🔹 Pierwszy kontakt – zbiera wywiad, zleca podstawowe badania krwi.
🔹 Może skierować dalej do specjalistów (neurolog, psychiatra, poradnia snu).
🔹 Sprawdza, czy problemy nie wynikają z infekcji, bólu, alergii itp.
🧠 2. Neurolog dziecięcy
🔹 Gdy istnieje podejrzenie zaburzeń neurologicznych, np. epilepsji, zespołu niespokojnych nóg (RLS), czy problemów z układem nerwowym.
🔹 Może zlecić EEG, polisomnografię lub inne badania.
🔹 Dobiera farmakoterapię, jeśli potrzeba.
🧑⚕️ 3. Psychiatra dziecięcy
🔹 Pomaga przy zaburzeniach współistniejących: lęk, ADHD, depresja, które często wpływają na sen.
🔹 Oceni, czy wskazana jest melatonina lub inne leki.
🔹 Pomaga dobrać podejście terapeutyczne do snu.
💤 4. Poradnia zaburzeń snu (specjalista medycyny snu)
🔹 Jeśli problem jest złożony i trwa długo, warto rozważyć konsultację w specjalistycznej poradni snu.
🔹 Może wykonać badanie snu (polisomnografia).
🔹 Rzadziej dostępna, ale bardzo pomocna w trudnych przypadkach.
🧴 5. Terapeuta integracji sensorycznej (SI)
🔹 Jeśli dziecko ma silną nadwrażliwość sensoryczną, np. nie może spać z powodu bodźców (światło, dźwięk, dotyk).
🔹 Dobiera strategie wyciszające, techniki sensoryczne przed snem.
🔹 Może pomóc w stworzeniu „sensorycznej rutyny wieczornej”.
🧠 6. Psycholog dziecięcy / psychoterapeuta
🔹 Pracuje nad regulacją emocji, lękiem, rytuałami, które przeszkadzają w zasypianiu.
🔹 Może prowadzić terapię poznawczo-behawioralną bezsenności (CBT-i), dostosowaną do dziecka z ASD.Przydatny dla Ciebie może też być artykuł.
Jak wzbogacić w cenne składniki odżywcze posiłki niejadka ?
Oswajanie i kontakt sensoryczny.
Potrzebujesz konsultacji ?
Zapraszam
mgr inż. Dorota Kozak
psychodietDorota@gmail.com
Chcesz otrzymywać więcej przydatnych informacji? Świetnie 🙂 Obserwuj mnie na istagramie, dodaj na fb! Udostępniaj pożyteczne treści!
