Do jakiego specjalisty powinni udać się rodzice podejrzewający wybiórczość pokarmową u swojego dziecka?
Jeśli podejrzewasz że Twoje dziecko ma wybiórczość pokarmową, warto udać się do kilku specjalistów, w zależności od przyczyny problemu.
Warto zacząć od lekarza pediatry, który skieruje do odpowiedniego specjalisty i zdecyduje które z badań są konieczne.
Lekarz może zalecić wykonanie następujących badań:
Podstawowe badania:
✅ Morfologia krwi – ocena ogólnego stanu zdrowia,
✅ Ferrytyna + żelazo – sprawdzenie poziomu żelaza (często niski u dzieci jedzących wybiórczo)
✅ Witamina D – niedobór może wpływać na apetyt i rozwój
✅ Witamina B12 i kwas foliowy – ważne dla układu nerwowego i metabolizmu
✅ Panel tarczycowy (TSH, FT3, FT4) – wykluczenie problemów z tarczycą
✅ Glukoza i insulina – ocena metabolizmu cukrów
✅ Lipidogram -cholesterol całkowity + frakcje (LDL, HDL) + trójglicerydy
Dodatkowe badania w zależności od objawów:
🔹 Badania kału – przy podejrzeniu pasożytów, w diagnostyce zaburzeń wchłaniania tłuszczów
🔹 Testy alergiczne (IgE, panel pokarmowy) – wykluczenie alergii pokarmowych
🔹 Testy na celiakię – przewlekłe bóle brzucha, biegunki, wzdęcia
🔹 Próby wątrobowe (ALT, AST, bilirubina) – gdy istnieje podejrzenie zaburzeń pracy wątroby
🔹 Badanie mikroflory jelitowej – przy podejrzeniu dysbiozy jelitowej
O zasadności wykonywania poszczególnych badań decyduje lekarz, w zależności od zgłaszanych dolegliwości oraz problemów, które zauważa rodzic u dziecka.
Obserwuj mnie na Instagramie
📌 Umów konsultację tutaj
mgr inż. Dorota Kozak
Jestem psychodietetykiem pediatrycznym (dziecięcym), technologiem żywności i żywienia, terapeutą karmienia oraz terapeutą wybiórczości pokarmowej u dzieci w spektrum autyzmu. Dzielę się swoim doświadczeniem i sprawdzonymi metodami pracy nad wybiórczością pokarmową.
W zależności od rodzaju występowania problemu na dalszym etapie warto skonsultować się z następującymi specjalistami:
🔹 Gastroenterolog – jeśli istnieje podejrzenie nietolerancji pokarmowych, refluksu czy innych problemów trawiennych, dziecko narzeka na ból brzucha występują biegunki, nadmierne gazy, wymioty, ulewanie lub problemy z wypróżnianiem.
🔹Endokrynolog dziecięcy-jeśli Twoje dziecko nie czuje głodu, nie rośnie albo nie przybiera na wadze, lekarz powinien sprawdzić czy nie występują zaburzenia hormonalne, które mogą wpływać na apetyt, metabolizm i rozwój.
Co może zlecić endokrynolog?
-
TSH, FT3, FT4 (tarczyca)
-
insulina i glukoza na czczo (insulinooporność), profil lipidowy (lipidogram) – ocena gospodarki tłuszczowej
-
IGF-1 (czynnik wzrostu)
-
kortyzol (nadnercza)
🔹 Alergolog –może zlecić różne badania, aby sprawdzić, czy wybiórczość pokarmowa dziecka wynika z alergii lub nietolerancji pokarmowych.
🔹 Psychodietetyk dziecięcy
– pomoże ocenić dietę dziecka i zaproponuje sposoby urozmaicenia
posiłków. Pomoże oswoić nowe smaki, konsystencje i pokonać lęk przed jedzeniem nowych produktów. Obejmuje swoim wsparciem także rodziców,co jest kluczowe w procesie zmiany. Podpowie jak wprowadzać zdrowe nawyki bez
presji, zmuszania do jedzenia czy wywoływania konfliktów przy stole.
🔹 Terapeuta karmienia– jeśli wybiórczość jest związana z nadwrażliwością sensoryczną, oswaja nowe zapachy, smaki, konsystencje posiłków. Terapeutą karmienia może być logopeda/neurologopeda lub dietetyk/psychodietetyk dziecięcy po ukończeniu specjalistycznego kursu.
🔹 Neurologopeda– jeśli dziecko ma trudności z gryzieniem i żuciem oraz z akceptacją nowych konsystencji, a także wykazuje nadwrażliwość w obrębie jamy ustnej, nie pozwala dotykać twarzy i niechętnie myje zęby.
🔹 Fizjoterapeuta dziecięcy- jeżeli jest problem z napięciem mięśniowym w obrębie szyi, twarzy i jamy ustnej – np. osłabione mięśnie języka, policzków, dziecko źle siedzi, nie stabilizuje głowy.
🔹 Psychiatra dziecięcy-jeżeli dziecko reaguje silnym stresem, płaczem lub agresją na próby wprowadzenia nowego jedzenia, wykazuje oznaki zaburzeń lękowych, obsesyjnych lub depresyjnych. W trudnych przypadkach wybiórczości może rozpoznać np. ARFID ( jest to odpowiedni specjalista który może postawić taką diagnozę, zgodnie z klasyfikacją zaburzeń psychicznych (DSM-5) i może wpisać ją do dokumentacji medycznej.)
🔹 Psycholog lub Psychoterapeuta dziecięcy- gdy dziecko unika jedzenia ze względu na silny strach, traumę, potrzebę kontroli- praca z terapeutą nad emocjami i lękiem.
🔹 Psycholog lub Psychoterapeuta jako wsparcie dla rodziców - jeśli wybiórczość utrudnia codzienne funkcjonowanie rodziny lub emocje wokół jedzenia są bardzo silne, rodzice czują się bezradni, winni.
Skuteczność terapii rośnie, gdy terapia jest zintegrowana (psycholog + neurologopeda + psychodietetyk dziecięcy/terapeuta karmienia), terapeuci z sobą współpracują, decydują o tym z kim na danym etapie dziecko powinno pracować.
Terapeuci powinni wspierać rodziców, włączając ich do terapii, ponieważ rodzice są kluczowym elementem terapii dziecka z wybiórczością pokarmową. To oni tworzą codzienne środowisko, w którym dziecko je, rozwija nawyki i uczy się regulować emocje. Ich zaangażowanie ma bezpośredni wpływ na skuteczność terapii.
Co zrobić gdy finanse nie pozwalają na konsultację u wielu specjalistów?
-
Wizyta u lekarza rodzinnego lub pediatry
To pierwszy krok – lekarz może wystawić skierowania na dalsze badania i konsultacje (np. do dietetyka, gastroenterologa, psychologa, alergologa). Warto jasno przedstawić problem z jedzeniem, jego objawy i skutki w codziennym funkcjonowaniu dziecka. -
Badania i testy alergiczne na NFZ
Lekarz rodzinny lub pediatra może skierować dziecko na podstawowe badania oraz testy alergiczne, które również można wykonać bezpłatnie w ramach NFZ – trzeba dopytać o dostępne placówki. -
Wsparcie psychologiczne i psychoterapeutyczne
W wielu gminach i miastach funkcjonują bezpłatne poradnie psychologiczno-pedagogiczne, które oferują pomoc psychologa dziecięcego, czasem również logopedy czy terapeuty integracji sensorycznej. Nie wymagają one skierowania – wystarczy się zapisać. -
Darmowe konsultacje i warsztaty dla rodziców
Urzędy miast, domy kultury, organizacje pozarządowe czy lokalne fundacje często organizują bezpłatne warsztaty wspierające rodziców, konsultacje ze specjalistami czy grupy wsparcia. Informacji warto szukać:-
na stronach urzędów miast/gmin,
-
w szkołach, przedszkolach,
-
na grupach na Facebooku dla rodziców z danego miasta.
-
-
Grupy wsparcia i lokalne inicjatywy
Warto pytać na forach i grupach dla rodziców z danego miasta o dostęp do darmowych specjalistów, np. czy ktoś zna miejsce, gdzie odbywają się darmowe konsultacje z psychologiem, neurologopedą czy dietetykiem/psychodietetykiem. Często inni rodzice polecają sprawdzone źródła pomocy.
👉Obserwuj mój profil na Instagramie — znajdziesz tam praktyczne wskazówki i wsparcie, jak krok po kroku pomagać dziecku w oswajaniu nowego jedzenia.
Przydatny dla Ciebie może też być artykuł.
Dziecko w spektrum autyzmu nie je z Wami przy stole? Zobacz, co możesz zrobić.
Food chaining to sprawdzona metoda w terapii wybiórczości pokarmowej.
„Nakarm zwierzaczka” -oswajanie z warzywami.






