Gdy zapach jedzenia wywołuje mdłości u nastolatka z ASD. Jak pomóc?
Potrzebujesz wsparcia psychodietetyka pediatrycznego?
👉 Umów konsultację online.
Dlaczego zapach może wywoływać mdłości?
Zapachy są silnie powiązane z pamięcią i emocjami, przykłady:
– zapach cynamonu może przywołać miłe wspomnienia i poczucie bezpieczeństwa
– zapach ryby może uruchomić wspomnienie bycia karmionym na siłę w dzieciństwie
Mózg nie rozróżnia „teraz” od „wtedy” — reaguje emocją i reakcją fizyczną. U niektórych osób objawia się to odruchem wymiotnym, napięciem w ciele, a nawet paniką.
Jak zmniejszyć intensywność zapachu jedzenia w domu?
-
podczas gotowania używaj wyciągu kuchennego
-
otwórz okno i wywietrz pomieszczenie
-
jeśli to możliwe — wietrz pokój, w którym będzie jedzony posiłek
-
pozwól potrawie lekko ostygnąć — ciepłe jedzenie pachnie intensywniej
-
jeśli na stole stoi danie o silnym zapachu, odsuń je od osoby wrażliwej
-
nie zmuszaj do siedzenia „nad talerzem”, który wywołuje dyskomfort
Trening węchu — oswajanie zapachów zamiast unikania
Unikanie zapachów może nasilać nadwrażliwość. Pomocne bywa łagodne oswajanie węchu.
Propozycja ćwiczenia:
-
wąchajcie różne zapachy:
kosmetyki, mydełka, świeczki, przyprawy, herbaty, kwiaty, olejki eteryczne -
oceńcie zapach w skali 1–5
(1 – bardzo nieprzyjemny, 5 – bardzo przyjemny) -
jeśli zapach się podoba — opowiedz, dlaczego
co przypomina? jakie wspomnienie przywołuje?
👉 Ważne: nie wąchamy bezpośrednio nosem
Pokaż nastolatkowi jak "bezpiecznie" wąchać, wykonaj dłonią ruch wachlarza, zgarniając powietrze w swoją stronę. Zapach będzie delikatniejszy i mniej przytłaczający.
Mdłości i lęk — błędne koło
U wielu nastolatków w spektrum autyzmu mdłości i lęk są ze sobą ściśle powiązane.
„Boje się, że zwymiotuję” → pojawia się lęk → ciało reaguje mdłościami → lęk się nasila
To błędne koło, które można przerwać, ucząc regulacji oddechu i napięcia.
Proste techniki na uspokojenie ciała
-
wdech licząc do 4 → zatrzymaj → wydech licząc do 4
-
skup się wyłącznie na liczeniu i oddechu
-
głęboki wdech i wydech przez zaciśnięte zęby
-
wdech z uniesieniem ramion → wydech, ramiona w dół
Podczas jedzenia — co pomaga?
-
jeśli pojawia się silny lęk, że się zakrztusi, pozwól wypluć jedzenie w chusteczkę (bez wstydu)
-
pomaga też wkładanie jedzenia na bok jamy ustnej, nie na środek języka
-
od razu przeżuwanie, nie przytrzymywanie jedzenia
-
nie zmuszaj do „dokończenia posiłku”
Celem nie jest „zjedzenie wszystkiego”, tylko poczucie bezpieczeństwa.
Naturalne sposoby łagodzenia mdłości
-
ucisk punktu akupunktury przy nadgarstku (można nosić specjalne opaski przeciwmdłościowe)
-
wąchanie olejku miętowego (1 kropla na chusteczkę)
-
herbata z imbirem
-
unikanie kofeiny i napojów gazowanych
-
regularny sen i ruch
-
nie ćwiczyć zaraz po jedzeniu
-
nie kłaść się spać bezpośrednio po posiłku (najlepiej po 2 godzinach)
Kiedy skonsultować się z lekarzem?
Jeśli mdłości są:
-
częste
-
bardzo intensywne
-
utrudniają jedzenie i codzienne funkcjonowanie
warto skontaktować się z lekarzem. Czasem potrzebne są leki łagodzące mdłości lub dalsza diagnostyka.
👉Obserwuj mój profil na Instagramie — znajdziesz tam praktyczne wskazówki i wsparcie, jak krok po kroku pomagać dziecku w oswajaniu nowego jedzenia.
Przydatny dla Ciebie może też być artykuł.
