Czy nastolatka w spektrum autyzmu też trzeba oswajać z nowym jedzeniem?
Wielu rodziców sądzi, że wybiórcze jedzenie to problem tylko u małych dzieci. A tymczasem... nastolatki w spektrum autyzmu również mogą mieć trudność z akceptacją nowych smaków, tekstur i zapachów – i to bardzo dużą. Gdy do głosu dochodzi nadwrażliwość sensoryczna i potrzeba rutyny, nawet plasterek ogórka na talerzu może wywołać dyskomfort 😟
Co możemy zrobić jako rodzice? Nie zmuszać. Nie krytykować. Za to stopniowo oswajać – spokojnie, z empatią i cierpliwością ❤️
Zacznij od wspólnych zakupów 🛒
Pierwszy krok to włączenie nastolatka w codzienne zakupy spożywcze. Poproś go, żeby pomógł wkładać produkty do koszyka, zwłaszcza owoce i warzywa z przygotowanej wcześniej listy. Dla nastolatka w spektrum już sam kontakt dotykowy z nowym produktem (nawet przez opakowanie) to ważny etap oswajania sensorycznego.
Nie oceniaj i nie komentuj – ciesz się, że miał kontakt i był blisko czegoś nowego 😊
Gotowanie – krok po kroku i bez pośpiechu 🍽️
Jeśli masz spokojniejszy dzień – np. niedzielę – zaproś nastolatka do wspólnego gotowania. Ale pamiętaj – bardzo ważna jest jasna struktura i przewidywalność. Mów spokojnie, co ma robić, najlepiej krok po kroku. Przykład?
🥒 Mizeria z ogórków i jogurtu:
-
Obierz ogórki ( wybierzcie obieraczkę szeroką, będzie wygodniej)
-
Pokrój ogórki w plasterki
-
Posiekaj koperek
-
Wymieszaj wszystko z jogurtem naturalnym
-
Dopraw solą i pieprzem
Nie poprawiaj, nie oceniaj. Może nie pokroi idealnie, może się coś rozsypie – to nie ma znaczenia. Liczy się to, że jest blisko jedzenia, dotyka go, czuje jego zapach i strukturę.
Dla dziecka z wybiórczością pokarmową i wrażliwością sensoryczną – to ogromny krok naprzód 🙌
Doceniaj, nie naciskaj 💬
Przy wspólnym obiedzie powiedz:
🗣️ „Bardzo się cieszę, że przygotowałeś tę mizerię. Wyszła naprawdę smaczna!”
Nie oczekuj, że ją zje – to, że ją zrobił, to już sukces.
Nie naciskaj, nie negocjuj – akceptacja i relacja są ważniejsze niż łyżka sałatki na siłę.
Oswajanie przez ekspozycję – codzienne, spokojne 🍽️
W kolejnych dniach możesz kłaść plasterek ogórka na jego talerzu, obok tego, co je standardowo – kanapki, ryżu, mięsa.
🚫 Nie każ próbować.
Jeśli powie, że nie chce, by ogórek tam leżał, odpowiedz:
🗣️ „OK, możesz go przełożyć. Położyłam obok mały talerzyk – użyj go, jeśli chcesz.”
🧠 Ekspozycja działa tylko wtedy, gdy nastolatek nie czuje presji.
✅ Badania pokazują, że potrzeba 10–15 kontaktów wzrokowych i dotykowych z nowym jedzeniem, zanim młody człowiek (zwłaszcza w spektrum) odważy się spróbować.
Jesteś dla niego wzorem 🧑🍳
Jedz przy nim ogórki, warzywa, owoce – ze spokojem, bez komentarzy. Nastolatki w spektrum bardzo uważnie obserwują, często w milczeniu. Pokaż, że nowe jedzenie nie jest zagrożeniem, tylko naturalną częścią codzienności 🌱
Na zakończenie 💚
Młody człowiek w spektrum autyzmu z wybiórczością pokarmową potrzebuje więcej czasu, przewidywalności i bezpieczeństwa.
Zmiana nie nastąpi z dnia na dzień – ale każdy mały krok się liczy.
-
Dotknął ogórka w sklepie? ✅
-
Zrobił mizerię? ✅
-
Pozwolił położyć plasterek na talerzu? ✅
To są ogromne sukcesy.
Daj sobie i jemu czas. I nie zapominaj – to relacja jest najważniejsza, nie ilość zjedzonych warzyw.
👉 Jeśli chcesz więcej praktycznych wskazówek, ćwiczeń i pomysłów jak małymi krokami pokonać wybiorczość pokarmową u nastolatka — obserwuj mój profil, regularnie pokazuję jak pracować z wybiórczością pokarmową w domu, bez presji i walki przy stole.
Przydatny dla Ciebie może też być artykuł.
Do jakiego specjalisty powinni udać się rodzice podejrzewający wybiórczość pokarmową u swojego dziecka?
Małe zmiany mają ogromne znaczenie.
Dziecko w spektrum autyzmu i jedzenie – czy wybiórczość to norma, czy problem?
Rodzinne posiłki wsparciem przy wybiórczym jedzeniu.
Potrzebujesz konsultacji ?
Zapraszam
mgr inż. Dorota Kozak
psychodietDorota@gmail.com
Chcesz otrzymywać więcej przydatnych informacji? Świetnie 🙂 Obserwuj mnie na istagramie, dodaj na fb! Udostępniaj pożyteczne treści!
