Czy dieta "3 raz bez" ma uzasadnienie u dzieci z wybiorczością pokarmową w spektrum autyzmu?
Dieta eliminacyjna "3 razy bez" (bez glutenu, nabiału i cukru) jest często stosowana u dzieci z wybiórczością pokarmową w spektrum autyzmu, jednak jej skuteczność i zasadność są nadal przedmiotem badań i dyskusji wśród specjalistów.
Czy dieta ma uzasadnienie?
-
Indywidualne reakcje na gluten i nabiał
- Niektóre dzieci z ASD (zaburzeniami ze spektrum autyzmu) mogą mieć nietolerancję glutenu lub kazeiny (białka mleka), co może wpływać na ich funkcjonowanie jelitowe i zachowanie.
- U części dzieci obserwuje się poprawę funkcjonowania (np. lepszy kontakt wzrokowy, mniej zachowań autoagresywnych) po eliminacji tych składników, ale nie jest to regułą.
-
Wpływ diety na mikroflorę jelitową
- Dzieci z ASD często mają zaburzenia mikroflory jelitowej. Niektóre badania sugerują, że eliminacja glutenu i nabiału może poprawić stan jelit i tym samym wpłynąć na zachowanie.
-
Cukier a zachowanie
- Nadmierne spożycie cukru może wpływać na poziom energii i nasilać zachowania impulsywne, ale brak jednoznacznych dowodów, że cukier bezpośrednio pogarsza objawy ASD.
-
Wybiórczość pokarmowa a ryzyko niedoborów
- Dzieci z ASD często mają ograniczoną dietę, co zwiększa ryzyko niedoborów żywieniowych. Eliminacja dodatkowych grup produktów (bez wyraźnych wskazań medycznych) może pogłębiać te niedobory, np. wapnia (przy braku nabiału) czy błonnika (przy eliminacji produktów zbożowych).
Kiedy dieta 3 razy bez może mieć sens?
- Gdy dziecko ma zdiagnozowaną nietolerancję glutenu (np. celiakia) lub kazeiny.
- Jeśli występują silne objawy ze strony układu pokarmowego (np. biegunki, zaparcia, bóle brzucha).
- Gdy eliminacja przynosi zauważalną poprawę w funkcjonowaniu dziecka (należy to monitorować).
Podsumowanie
- Dieta 3 razy bez nie jest uniwersalnym rozwiązaniem dla wszystkich dzieci z ASD.
- Może pomóc niektórym dzieciom, ale nie ma wystarczających dowodów naukowych, by zalecać ją rutynowo.
- Przed wprowadzeniem diety warto skonsultować się z dietetykiem lub lekarzem, aby uniknąć niedoborów i zapewnić dziecku odpowiednie składniki odżywcze.
Z jakim lekarzem należy skonsultować czy dieta 3 x bez jest potrzebna ?
Jeśli rozważasz dietę bez glutenu, nabiału i cukru dla dziecka ze spektrum autyzmu, najlepiej skonsultować się z kilkoma specjalistami:
- Pediatra – jako pierwszy lekarz, który oceni ogólny stan zdrowia dziecka i skieruje do odpowiednich specjalistów.
- Gastroenterolog dziecięcy – jeśli dziecko ma problemy jelitowe (bóle brzucha, biegunki, zaparcia), może sprawdzić, czy eliminacja glutenu lub nabiału jest konieczna.
- Alergolog – jeśli podejrzewasz alergię pokarmową, np. na mleko krowie lub pszenicę.
- Dietetyk dziecięcy specjalizujący się w ASD – pomoże ocenić, czy dieta eliminacyjna jest bezpieczna i jakie zamienniki stosować, by uniknąć niedoborów.
- Neurolog lub psychiatra dziecięcy – jeśli masz wątpliwości, czy dieta może wpływać na zachowanie dziecka.
Najlepiej działać zespołowo, aby nie eliminować produktów bez wyraźnej potrzeby i nie doprowadzić do niedoborów żywieniowych.
👉Obserwuj mój profil na Instagramie — znajdziesz tam praktyczne wskazówki i wsparcie, jak krok po kroku pomagać dziecku w oswajaniu nowego jedzenia.
Przydatny dla Ciebie może też być artykuł.
